Rol an Rialtas
Is é an tUachtarán a ainmníonn an Taoiseach (Príomh Aire) agus baill eile den Rialtas le moladh nó ainmniú ó Dáil Éireann.
Caithfaidh an Taoiseach ,an Tánaiste (Leas Príomh Aire) agus an tAire Airgeadais bheith mar bhaill de Dáil Éireann. Caithfaidh na baill eile bheith mar bhaill de Dáil Éireann nó Seanad Éireann ach ní feidir le níos mó ná beirt bheith mar bhall de Seanad Éireann.
Caithfaidh an Taoiseach eirí as a phost má chailleann sé/sí tacaíocht ó tromlach na Dála nó muna neiríonn leis/léi tromlach a bhaint amach san oll toghchán ginearálta.
Má eiríonn an Taoiseach as a phost, glactar leis go bhfuil gach Aire eile mar an gcéanna. Baineann na socruithe céanna le briseadh suas na Dála.
Bailríocht an Rialtas
Tá an Taoiseach agus idir seisear agus 14 Airí sa Rialtas a oibríonn mar aon údarás amháin.
Is iad na baill Rialtas a ainmnítear mar Airí atá freagrach as feidhmiúcháin na Roinne Stáit áirithe.
Ról agus Dualgaisí an Rialtas
Chomh maith lena dualgaisí áirithe bunreachtúla agus feidhmiúcháin dlí, tá an Rialtas freagrachas dlí agus órd a choimeád sa tír; riachtanaisí poiblí a bhaint amach agus aon contúirt poiblí a sheachaint. Glacann an Rialtas le chomhairle ó na hAirí maidir le dualgaisí poiblí.
Cé go bhfuil cead ag na hAirí labhairt san Oireachtas,tá an Rialtas freagrach sa Dáil amháin.
Tá an Rialtas freagrach as cúrsaí airgeadais ariaradh, mar shampla, cuireann sé páipéirí cáinaisnéiseacha le haghaidh gach bliain os comhair na Dála. Is ag an Rialtas amháin atá cumhacht chun achtanna airgeadais a chur chun chin sa Dáil.
Níl na hAirí Stáit mar bhaill den Rialtas.
Cruinnithe an Rialtais (Comh-aireacht)
De gnáth bíonn cruinniú ag an Rialtas uair amháin gach seachtain agus tá a gcuid imeacht aífé rún.
Cé nach bhfuil aon bhonn foirmeálta ag baint leis an téarma Comh-aireacht sa Bhunreacht, úsáidtear égo minic chun cur síos a dhéanamh ar chruinnithe foirmeálta an Rialtais, chun iad a roinnt amach óimeachtaí ginearálta an Rialtais.
Cuirtear cumhacht foirmeálta i bhfeidhm ag cruinnithe Rialtas (Comh-aireacht), mar shampla, moladh a thabhairt don Uachtarán údarás ar Leith a úsáid chun socruithe Stáit a chur i bhfeidhm.
Déanann na hAirí Stáit iniúchadh ar polasaithe a chuireann na hAirí áirithe os a gcomhair.Togann cúrsaí mar seo suas an cuid is mó den am sa Rialtas (Comh-aireacht).
Cuireadh treoracha tábhachtacha ar fail chun cabhair a thabhairt do na hAirí chun cúrsaí a phlé sa Chomh-aireacht agus chun a chinntiú go bplétear legnó an Comh-aireacht go héifeachtúla.Baineann na treoracha sin le feidhmiú in mheánach an Rialtas(Comh-aireacht) agus tá said le fail i Lámhleabhar an Comh-aireacht.