Bunreacht na hÉireann

An téacs seo den Bhunreacht is cóip é den téacs a cuireadh isteach ina iris an 27 Bealtaine,1999, de dhroim Airteagal 25.5.2o ach amháin maidir leis na nithe seo a leanas:

tá na Forálacha Sealadacha (Airteagail 51-63) fágtha ar lár mar a cheanglaítear le téarmaí na nAirteagal sin; athraíodh an téacs Gaeilge chun go mbeadh sé de réir na Nua-Ghaeilge caighdeánaí; tá an fichiú leasú, a achtaíodh tar éis don téacs a bheith curtha isteach ina iris, curtha san áireamh; tá na hAirteagail 2 agus 3 nua agus an t-alt 8 nua in Airteagail 29 curtha isteach de bhun fhorálacha an Achta um an Naoú Leasú Déag ar an mBunreacht, 1998; tá an t-aonú leasú is fiche, an tríú leasú is fiche, an séú leasú is fiche, an seachtú leasú is fiche, an t-ochtú leasú is fiche, an naoú leasú is fiche, an tríochadú a achtaíodh tar éis don téacs a bheith curtha isteach ina iris, curtha san áireamh anois. Déantar na leasuithe a rinneadh ó achtaíodh an Bunreacht i 1937 a liostú thíos.

Na hAchtanna Leasúcháin
GearrtheidealDátaSínithe
An tAcht um an gCéad Leasú ar an mBunreacht, 1939 [ Rinneadh an socrú maidir le staid phráinne chun slándáil an phobail a chur in áirithe agus chun an Stát a chaomhnú in aimsir chogaidh nó ceannairce faoi arm a leathnú chuig coinbhleachtaí nach mbeidh an Stát páirteach iontu.]2 Meán Fómhair,1939
An tAcht um an Dara Leasúar an mBunreacht, 1941 [Olltogra inar cuimsíodh réimse Airteagal éagsúil agus arbh é bachuspóir leis slacht a chur ar an mBunreacht i bhfianaise nataithí ó achtaíodh é. ]30 Bealtaine, 1941
An tAcht um an Tríú Leasú ar an mBunreacht, 1972 [ Ceadaíodh don Státa bheith ina chomhalta de na Comhphobail Eorpacha. ]8 Meitheamh, 1972
An tAcht um an gCeathrú Leasú ar an mBunreacht, 1972 [ Laghdaíodh an aoisíosta vótála i dtoghcháin Dála agus Uachtaráin agus i reifrinn ó 21 bhliain go 18 mbliana.]5 Eanáir, 1973
An tAcht um an gCúigiú Leasú ar an mBunreacht, 1972 [ Baineadh den Bhunreacht ionad speisialta na hEaglaise Caitlicí agus an t-aitheantas d'aicmí ainmnithe eile creidimh. ]5 Eanáir, 1973
An tAcht um an Séú Leasú ar an mBunreacht (Uchtáil), 1979 [Áirithíodh nach bhféadfaí a dhearbhú gur orduithe neamhbhailí iad orduithe uchtála arnandéanamh ag an mBord Uchtála ar an ábhar na chcúirt a rinne iad. ]3 Lúnasa, 1979
An tAcht um an Seachtú Leasú ar an mBunreacht (Forais Árdoideachais do Thoghadh Comhaltaí de Sheanad Éireann), 1979 [ Rinneadh socrú maidir le toghadh comhaltaí de Sheanad Éireann ag ollscoileanna agus ag forais eile ardoideachais.]3 Lúnasa, 1979
An tAcht um an Ochtú Leasú ar an mBunreacht, 1983 [ Admhaíodh ceart na mbeogan breith chun a mbeatha, ag féachaint go cuí do chomhcheart na máthar chun a beatha.]7 Deireadh Fómhair,1983
An tAcht um an Naoú Leasú ar an mBunreacht, 1984 [Leathnaíodh an ceart vótála i dtoghcháin Dála chuig náisiúnaigh áirithe neamh-Éireannacha.]2 Lúnasa, 1984
An tAcht um an Deichiú Leasú ar an mBunreacht, 1987 [ Ceadaíodh don Státan Ionstraim Eorpach Aonair a dhaingniú. ]22 Meitheamh, 1987
An tAcht um an Aonú Leasú Déag ar an mBunreacht, 1992 [ Ceadaíodh don Stát an Conradh ar an Aontas Eorpach (Maastricht) adhaingniú agus a bheith ina chomhalta den aontas sin.]16 Iúil, 1992
Níl aon Dóú Leasú Déag ann. Ar an 25 Samhain, 1992, cuireadh trí thogra chun an phobail, an Dóú Leasú Déag, an Tríú Leasú Déag agus an Ceathrú Leasú Déag. Dhiúltaigh an pobal don Dóú LeasúDéag (a bhain le ceart na mbeo gan breith chun a mbeatha) agus thoiligh siad leis an Tríú Leasú Déag agus leis an gCeathrú Leasú Déag (thíos).
An tAcht um an Tríú Leasú Déag ar an mBunreacht, 1992 [ Rinneadhs ocrú nach dteorannódh Airteagal 40.3.3° (ceart na mbeo gan breith chun a mbeatha) saoirse chun taisteal idir Éire agus stát eile. ]23 Nollaig, 1992
An tAcht um an gCeathrú Leasú Déag ar an mBunreacht, 1992 [ Rinneadh socrú nach dteorannódh Airteagal 40.3.3° (ceart nambeo gan breith chun a mbeatha) saoirse chun faisnéis a fháil nó a chur ar fáil maidir le seirbhísí atá ar fáil go dleathach i stát eile. ]23 Nollaig, 1992
An tAcht um an gCúigiú Leasú Déag ar an mBunreacht, 1995 [ Rinneadh socrú maidir le pósadh a scaoileadh in im thosca sonraithe áirithe. ]17 Meitheamh, 1996
An tAcht um an Séú Leasú Déag ar an mBunreacht, 1996 [ Rinneadh socrú chun go bhféadfadh cúirt bannaí adhiúltú do dhuine atá cúisithe i gciontromaí sa chás go measfar le réasún é a bheith riachtanach chun an duine sin a chosc ar chion tromaí a dhéanamh. ]12 Nollaig, 1996
An tAcht um an Seachtú Leasú Déag ar an mBunreacht, 1997 [ Rinneadh socrú go ndéanfaí rúndacht na bpléitíag cruinnithe den Rialtas a urramú ach amháin i gcásina gcinnfeadh an Ard-Chúirt, in imthosca sonraithe áirithe, gur ceart nochtadh a dhéanamh .]14 Samhain, 1997
An tAcht um an Ochtú Leasú Déag ar an mBunreacht, 1998 [ Ceadaíodh don Stát Conradh Amstardam a dhaingniú.]3 Meitheamh, 1998
An tAcht um an Naoú Leasú Déag ar an mBunreacht, 1998 [ Ceadaíodh don Stát a thoiliú a bheith faoi cheangal ag Comhaontúna Breataine-na hÉireann, arna dhéanamh i mBéal Feirste an 10 Aibreán, 1998, agus rinneadh socrú gombeadh éifeacht ag leasuithe breise ar an mBunreacht, go háirithe ar Airteagail 2 agus 3, nuair a bheadh feidhm ag an gcomhaontú sin. ]3 Meitheamh, 1998
An tAcht um an bhFichiúLeasú ar an mBunreacht, 1999 [ Rinneadh socrú maidir le haitheantas bunreachta don ról atá ag rialtas áitiúil agus go ndéanfar toghcháin áitiúla gach cúig bliana ar a laghad.]23 Meitheamh,1999
An tAcht um an Aonú Leasú is Fiche ar an mBunreacht, 2001 [Toirmeasc ar phionós an bháis agus tagairtí a bhaineann le pionós an bháis a scriosadh].27 Márta, 2002
Níl aon Dóú Leasú is Fiche ar an mBunreacht ann. Níor rith Tithe an Oireachtais an Bille um an Dóú Leasú is Fiche ar an mBunreacht,2001 [a bhain le breitheamh a chur as oifig agus ina raibh socrú maidir le comhlacht a bhunú le dlí chun imscrúdú a dhéanamh, nó chun a chur faoi dearaim scrúdú a dhéanamh, ar iompar is mí-iompar ag breitheamh nó ar iompar dá ndéanann éagumas ar thaobh breithimh difear dó]. 
An tAcht um an Tríú Leasú is Fiche ar an mBunreacht, 2001 [Lena gceadaítear don Stát Reacht na Róimhe den Chúirt Choiriúil Idirnáisiúnta adhaingniú].27 Márta,2002
Níl aon Cheathrú Leasú is Fiche ar an mBunreacht ann. Ar an 7 Meitheamh, 2001, cuireadh trí thogra faoi bhráid an phobail, is é sin lerá, an tAonú Leasú is Fiche, an Tríú Leasú is Fiche agus an Ceathrú Leasú is Fiche. Dhiúltaigh an pobal don Ceathrú Leasú is Fiche (a dhéileáil le Conradh Nice) agus thoiligh an pobal leis an Aonú Leasú is Fiche agus leis an Tríú Leasú is Fiche (thuas). 
Níl aon Chúigiú Leasú is Fiche ar an mBunreacht ann. Ar an 6 Márta, 2002, cuireadh togra maidir leis an gCúigiú Leasú is Fiche ar an mBunreacht faoi bhráid an phobail agus diúltaíodh dó [Beatha Dhaonna le linn Toirchis a Chosaint]. 
An tAcht um an Séú Leasú is Fiche ar an mBunreacht, 2002. [Lenar ceadaíodh don Stát Conradh Nice a dhaingniú].7 Samhain, 2002
An tAcht um an Seachtú Leasú is Fiche ar an mBunreacht, 2004.[Saoránacht leanaí a bhfuil tuismitheoiri acu nach náisiúnaigh iad]24 Meitheamh, 2004
An tAcht um an Ochtú Leasú is Fiche ar an mBunreacht, 2009 [Lenar ceadaíodh don Stát Conradh Liospóin a dhaingniú].15 DeireadhFómhair, 2009
An tAcht um an Naoú Leasú is Fiche ar an mBunreacht (Luach Saothair Breithiúna), 2011 [alt 5 d'Airteagal 35 den Bhunreacht]17 Samhain, 2011
An tAcht um an Tríochadú Leasú ar an mBunreacht (An Conradh ar Chobhsaíocht, ar Chomhordú agus ar Rialachas san Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta), 2012 [Lenarceadaíodh don Stát Conradh ar Chobhsaíocht, ar Chomhordú agus ar Rialachas san Aontas Eacnamaíoch agus Airgeadaíochta a dhaingniú]27 Meitheamh, 2012

 

NÓTA:

Cóip atá sa leagan is déanaí thíos den Bhunreacht den leagan clóite is déanaí d'Eagrán Móréilimh Bhunreacht na hÉireann (atá le fáil ón Oifig Dhíolta Foilseachán Rialtais).

Comhaid Ceangailte:
Chun comhaid PDF a fheiceáil agus a phriontáil, is gá clár radhairc d'arbh aimn Acrobat Reader Version. Tá cóip saoir den chlár seo ar fáil ar láithreán gréasáin Adobe Website